Skip to main content

De ionosfeer is de hoogste laag van de aardatmosfeer. De atmosfeer is gedeeltelijk geïoniseerd door de UV-straling van de Zon, en deze ionisatie kan op grote hoogten aanhouden: de ionosfeer begint rond 80 km hoogte en kan tot meer dan 1000 km bereiken. De ionosfeer van de Aarde varieert voortdurend, afhankelijk van:

  • het tijdstip van de dag
  • het seizoen
  • de geografische plaats
  • de activiteit van de Zon

Deze laag van de atmosfeer bestaat uit verschillende geleidende lagen waarop de radiogolven weerkaatsen. Net daarom zijn onderzoekers en ingenieurs, vooral in de telecommunicatie-industrie, erin geïnteresseerd.

De kwaliteit van de traditionele radiocommunicatie is namelijk afhankelijk van de toestand van de ionosfeer. In dit tijdperk van satellieten zou men zich kunnen afvragen of deze oude methode van communiceren en de studie van de ionosfeer nog wel actueel zijn. Het antwoord is duidelijk ja! De ionosfeer heeft ook een - vaak zeer belangrijke - invloed op de signalen die de satellieten uitzenden.

Effect van de ionosfeer op satellietcommunicatie

Het begrijpen en voorspellen van turbulente regio's in de ionosfeer, evenals hun effecten op satellietcommunicatie heeft belangrijke toepassingen:

  • militaire operaties in afgelegen gebieden
  • geplande netwerken van mobiele communicatiesatellieten
  • hoognauwkeurige toepassingen van globale navigatiesatellietsystemen (GPS van de VS, de Russische GLONASS en de Europese Galileo)

Denk maar wat de gevolgen zouden zijn indien de gegevens van dergelijke plaatsbepalingsystemen verstoord zouden zijn door de evolutie binnenin de ionosfeer, en niet gecorrigeerd zouden worden.

Het is daarom van cruciaal belang dat we de geïoniseerde bovenste lagen van onze atmosfeer voortdurend in het oog houden.

Figuur 1: Artistieke voorstelling van de Galileo Full Operational Capability(FOC)-satelliet. Credits/ ESA–Pierre Carril, 2015
Figuur 2: Galileo plaatsbepalingsysteem.Credits: ESA - J. Huart