BIRA 50 jaar
Site en françaisView this website in English Zoeken


Mechanismen die het ozongehalte bepalen

De relatie tussen ozon en gehalogeneerde substanties die ozon vernietigen is complex: hun verdeling en hun evolutie in de stratosfeer worden bepaald door een reeks fysische en chemische mechanismen, die zelf afhangen van de meteorologie.

Om dit te begrijpen is een mondiale en regelmatige cartografie vereist van de verschillende atmosferische componenten zoals NO2, BrO, aërosols en OCIO.

  • Deze laatste is bijvoorbeeld de indicator van een katalytische cyclus die ozon vernietigt door chloor en broom te verbinden.

De GOME-satelliet en zijn opvolgers brengen de geïntegreerde kolommen van deze constituenten sinds 1995 doorlopend in kaart. Hun vermogen om de verticale verdeling te meten is echter zeer beperkt. Bovendien zijn de meesten niet in staat om metingen uit te voeren in de duisternis van de poolnacht. Nochtans is het precies tijdens deze periode dat er zich boven de pool de vortex ontwikkelt, waarin de mechanismen ontstaan die leiden tot de vorming van de polaire ozongaten in de lente.

GOMOS
GOMOS doet waarnemingen van de aardse atmosfeer door de sterren te observeren.

Het GOMOS-instrument aan boord van de satelliet ENVISAT is wel in staat om stratosferisch ozon over heel de aardbol, poolnacht inbegrepen, in kaart te brengen, en dit in slechts 3 dagen. Het instrument doet dit door het waarnemen van de sterren doorheen de atmosfeer. GOMOS detecteert ook andere constituenten betrokken in de ozonchemie zoals:

  • NO2
  • NO3
  • OCIO

ESA heeft het BIRA aangewezen als laboratoriumexpert voor het bedenken en ontwikkelen van de GOMOS-algoritmen.

Om te anticiperen op de remote sensing behoeftes voor het monitoren van de ozonlaag in de volgende decennia, ontwikkelt het BIRA momenteel het ALTIUS-project, dat de eerste Belgische missie zal worden die de stratosfeer waarneemt van op een PROBA-microsatelliet.

ALTIUSALTIUS zal ozon meten door limb-metingen van de aardatmosfeer.

Terug naar artikel Ozon

 

Link naar de website van het Federaal Wetenschapsbeleid
Link naar de Federale Portaalsite